قلعه شاه‌دژ اصفهان دژ ۱۵۰۰ ساله بر فراز کوه صفه

معرفی قلعه شاه‌دژ

قلعه شاه‌دژ که در میان مردم محلی به نام قلعه دیو نیز شناخته می‌شود، یکی از آثار تاریخی ارزشمند استان اصفهان است. این قلعه با وسعتی حدود ۱۵ هکتار بر فراز کوه صفه ساخته شده و چشم‌اندازی بی‌نظیر بر شهر اصفهان دارد.

تاریخچه

• قدمت قلعه به بیش از ۱۵۰۰ سال می‌رسد و شواهد معماری آن نشان‌دهنده ساخت در دوران ساسانیان است.
• در قرن پنجم هجری و دوران سلجوقیان، این قلعه بازسازی شد و به یکی از پایگاه‌های مهم نظامی و سیاسی تبدیل گردید.
• در دوره اسماعیلیان، احمد بن عطاش، یکی از رهبران برجسته پس از حسن صباح، مدتی در این قلعه اقامت داشت.
• نهایتاً در سال ۱۱۰۷ میلادی، قلعه طی حمله سلطان محمد سلجوقی ویران شد.

معماری و کاربری

• قلعه شاه‌دژ دارای ارگ مرکزی، سربازخانه، حمام، کارگاه آهنگری، چرم‌سازی، انبار و آشپزخانه بوده است.
• برج‌های دیده‌بانی و دیوارهای دفاعی چندلایه، امنیت قلعه را تضمین می‌کردند.
• حفره‌های سنگی موجود در قلعه یادآور استودان‌های زرتشتی هستند که در بسیاری از مناطق باستانی ایران دیده می‌شوند.

موقعیت جغرافیایی

• قلعه در ارتفاع ۲۲۵۷ متری کوه صفه قرار دارد.
• دسترسی به آن از طریق پارک صفه و تله‌کابین امکان‌پذیر است و بازدیدکنندگان می‌توانند در ایستگاه پایانی تله‌کابین به این اثر تاریخی برسند.

اهمیت فرهنگی و گردشگری

قلعه شاه‌دژ نه‌تنها یک اثر تاریخی بلکه نمادی از مقاومت و شکوه معماری ایران باستان است. امروزه شهرداری اصفهان با همکاری میراث فرهنگی در حال مرمت و بازسازی این قلعه در چند فاز است تا به‌عنوان یک جاذبه گردشگری مهم معرفی شود.

📊 جدول مقایسه‌ای قلعه شاه‌دژ با دیگر قلعه‌های تاریخی ایران