کلیسای پنطی کاستی کرمانشاه؛ تاریخچه، معماری و سرگذشت آن

کلیسای پنطی کاستی یکی از بناهای مذهبی ارزشمند شهر کرمانشاه و از مهم‌ترین مراکز مذهبی جامعه آشوریان این استان به شمار می‌رود. این کلیسا که در خیابان شریعتی، کوچه آرین واقع شده، در دهه ۱۳۳۰ خورشیدی ساخته شد و امروزه به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران شناخته می‌شود. هرچند این بنا سال‌هاست فعالیت مذهبی ندارد، اما از نظر تاریخی، معماری و فرهنگی همچنان یکی از شاخص‌ترین کلیساهای غرب کشور محسوب می‌شود.

کلیسای پنطی کاستی کرمانشاه؛ تاریخچه، معماری و سرگذشت آن

کلیسای پنطی کاستی در سال ۱۹۵۵ میلادی (۱۳۳۴ خورشیدی) به درخواست کشیش توما ناصری برای جامعه آشوریان کرمانشاه ساخته شد. این بنا طی سال‌ها محل برگزاری آیین‌های مذهبی و گردهمایی مسیحیان آشوری بود و نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی و مذهبی این جامعه ایفا می‌کرد. اهمیت تاریخی و معماری این کلیسا سبب شد در ۱۷ مرداد ۱۳۸۳ با شماره ثبت ۱۱۰۵۸ در فهرست آثار ملی ایران قرار گیرد.

این کلیسا در سال‌های بعد با رویدادهای مهمی نیز همراه شد. در بهمن ۱۳۸۸ کشیش ویلسون عیسوی، مسئول این کلیسا، بازداشت شد و پس از آن فعالیت‌های مذهبی کلیسای پنطی کاستی متوقف شد. از آن زمان تاکنون این بنای تاریخی عملاً تعطیل بوده و تنها به‌عنوان یکی از آثار ارزشمند معماری مذهبی کرمانشاه شناخته می‌شود.

مقالات مرتبط :

موزه پوشاک کرمانشاه؛ نمایشگاه شکوه و اصالت لباس‌های کُردی

مسجد عمادالدوله کرمانشاه؛ شاهکار معماری قاجار و قاپی شاه نجف

وجه تسمیه کلیسای پنطی کاستی

نام «پنطی کاستی» یا «پنتیکاست» ریشه در واژه‌ای یونانی به معنای «پنجاهمین روز» دارد. در آیین مسیحیت، پنجاه روز پس از عید پاک، جشن نزول روح‌القدس بر حواریون برگزار می‌شود که یکی از مهم‌ترین اعیاد مسیحیان به شمار می‌رود. از آنجا که ساخت این کلیسا هم‌زمان با فرارسیدن این عید به پایان رسید، کشیش توما ناصری نام «پنطی کاستی» را برای آن انتخاب کرد؛ نامی که تاکنون نیز حفظ شده است.

معماری کلیسای پنطی کاستی

کلیسای پنطی کاستی روی زمینی به مساحت حدود ۷۲۰ متر مربع ساخته شده و زیربنای آن نزدیک به ۱۷۰ متر مربع است. مصالح اصلی ساختمان را آجر قرمز، ماسه و سیمان تشکیل می‌دهد که از ویژگی‌های رایج معماری مذهبی آن دوران به شمار می‌رود.

ورودی اصلی بنا در ضلع شمالی قرار گرفته و با طاقی به سبک رومی و دو ستون سنگی طراحی شده است. بر فراز این ورودی، کتیبه‌ای سنگی به زبان آشوری نصب شده که هویت مذهبی و تاریخی بنا را نشان می‌دهد. در دو ضلع شرقی و غربی نیز هر کدام یک در ورودی و چهار پنجره با قوس‌های هلالی دیده می‌شود که نور طبیعی فضای داخلی را تأمین می‌کنند.

پلان اصلی نمازخانه به شکل مستطیل طراحی شده، اما در انتهای جنوبی به فضایی نیم‌دایره‌ای ختم می‌شود که محل استقرار کشیش و اجرای مراسم مذهبی است. این بخش از بنا از مهم‌ترین عناصر معماری کلیساهای مسیحی محسوب می‌شود. در پشت ساختمان اصلی نیز اقامتگاه خادم کلیسا در دو طبقه و با زیربنای تقریبی ۱۲۰ متر مربع برای هر طبقه ساخته شده است.

اهمیت تاریخی و فرهنگی

کلیسای پنطی کاستی تنها یک بنای مذهبی نیست، بلکه بخشی از تاریخ حضور آشوریان در کرمانشاه و نمادی از تنوع فرهنگی و مذهبی ایران به شمار می‌رود. ثبت این بنا در فهرست آثار ملی نشان‌دهنده ارزش تاریخی و معماری آن است و حفاظت از چنین آثاری نقش مهمی در حفظ میراث فرهنگی کشور دارد.

اگرچه این کلیسا سال‌هاست فعالیت مذهبی ندارد، اما همچنان یکی از بناهای شاخص کرمانشاه محسوب می‌شود و برای پژوهشگران تاریخ، معماری و علاقه‌مندان به جاذبه‌های فرهنگی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. معماری ساده اما اصیل، پیشینه تاریخی و ارتباط آن با جامعه آشوریان، کلیسای پنطی کاستی را به یکی از بناهای ارزشمند مذهبی ایران تبدیل کرده است.

باتشکر

 

عضوت شما در خبرنامه تایید شد